کد خبر : ۵۳۲۲۲۱ گروه : کشورها تاریخ انتشار :چهارشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۷
علاقه گرجی‌ها به ادبیات فارسی؛ از ترجمه شاهنامه تا اشعار امام خمینی(ره)

مقیم/احسان خزاعی می‌گوید: گرجستانی‌ها علاقه خاصی به ادبیات فارسی دارند، ترجمه‌های گوناگونی از شاهنامه فارسی در این کشور وجود دارد و بعد از فوت امام خمینی(ره) اولین کسانی که اشعار ایشان را ترجمه کردند، گرجستانی‌ها بودند.

به گزارش مقیم، احسان خزاعی، معاون توسعه مديريت و منابع سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در بخش اول گفت‌وگو از روابط فرهنگی به عنوان ارتباطاتی یاد کرد که قابل خدشه نیست و هرچقدر فشار باشد، این ارتباطات قطع نمی‌شود (اینجا).

وی در بخش دوم گفت‌وگوی مفصل خبرنگار خود به علاقه گرجی‌ها به ادبیات فارسی اشاره کرده است که مشروح آن در ادامه می‌آید:

 

اگرچه فرهنگ همواره و در همه دوره‌ها عامل موثر و قدرتمندی در عرصه بین‌الملل بوده است، اما میزان این قدرتمندی و تاثیرگذاری امروز به قدری است که تعیین کننده روابط میان کشورها است و امروز شرایط کشور به گونه‌ای است که قدرت‌های بزرگ با ابزارهایی که در اختیار دارند همه تلاششان را برای انزوای ایران و معرفی چهره‌ای دورغین از ایران در سطح جهانی  به کار بسته‌اند. در چنین شرایطی اگر خودمان برای شناساندن خودمان به دنیا تلاش نکنیم دنیا هم همان تصویری از ایران را خواهد دید که قدرت‌ها برایش تلاش کرده‌اند.

احسان خزاعی که اولین رایزن فرهنگی ایران در کشور گرجستان بوده است و این روزها مسئولیت مدیریت یکی از معاونت‌های مهم سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را برعهده دارد، معتقد است این روزها رسانه‌ها هستند که هدایت افکار مردم و جوامع را در دست گرفته‌اند. بهانه این گفت‌وگو تشکیل «اولین انجمن رسمی دوستی ایران و گرجستان» بود. انجمنی که قرار است مرزهای فرهنگی و فکری بین دو کشور را از بین ببرد و بی واسطه به معرفی ایران بپردازد.

راه‌اندازی انجمن‌های دوستی بین دو کشور چه ثمراتی خواهد داشت؟

انجمن‌های دوستی می‌توانند به نوعی پُل ارتباطی باشند تا به صورت رسمی برخی فعالیت‌های فرهنگی و حمایت از فعالیت‌ها را از طریق انجمن پیگیری و حمایت کنیم. در واقع هدف اصلی از تشکیل این انجمن‌ها این موضوع بوده است.

معمولا افرادی که بعد از پایان فعالیت به عنوان سفیر یا رایزن فرهنگی به کشور بازمی‌گردند به این سمت می‌روند که اینطور انجمن‌ها را تشکیل بدهند  و حمایت کنند. من هم بعد از اینکه از گرجستان بازگشتم جلسه‌ای نیست که در تهران یا در اصفهان تشکیل شود و من دعوت نشوم. در این جلسات به بررسی مسائل و را‌ه‌های تحکیم روابط با این کشور می‌پردازیم.

دید گرجی‌ها نسبت به ایرانی‌ها چطور است؟

ما با گرجستان به لحاظ مسافتی فاصله کم زمینی داریم، بارها با ماشین خودم از تفلیس به تهران آمده ام، ما پایتخت تا پایتخت 1400 کیلومتر فاصله داریم. با وجود این نزدیکی شناخت کمی از یکدیگر داریم و دلایلش هم عوامل مختلفی است. شاید یکی از دلایلش این باشد که اخباری که ما از گرجستان داریم اخباری است که از رسانه‌های روس به دست ما می‌رسد. روس‌ها و گرجی‌ها هم ارتباط خوبی با یکدیگر ندارند و بنابراین اخبار خوبی از آنها به ما نمی رسانند، اخباری هم که از ما به آنها می رسد اخباری است که از رسانه‌های غربی به آنها می‌رسد، اخباری که منجر به ترس از ایران یا همان «ایران‌هراسی» می‌شود.

یعنی روابط فرهنگی با کشورها براساس اخبار شکل می‌گیرد؟

بر اساس اخبار نیست اما عموم مردم آنها که سیاسی نیستند و از پشت پرده های سیاست خبر ندارند استنادشان به همین اخبار است. در حقیقت رسانه‌ها امروز تفکر مردم را شکل می‌دهند و آنها را به هر سمت و سویی می‌خواهند می برد. ما می‎‌خواهیم از طریق این انجمن این ارتباط را مستقیم تر کنیم و حواشی را از بین ببریم.

پس اولین ثمره راه‌اندازی این انجمن تغییر دیدگاه نسبت به ایران خواهد بود؟

بله. در واقع ما در ایران و گرجستان زمینه‌های خوبی برای افزایش ارتباطات خود داریم. گرجستان بخشی از جماهیر شوروری سابق است؛ بعد از فروپاشی شوروی، جمهوری اسلامی ایران از اولین کشورهایی بود که گرجستان را به رسمیت شناخت و به دولت گرجستان و مردمشان کمک کرد. در زمانی که دولت روسیه حتی گاز گرجستان را قطع کرد ایران به آنها گاز داد و آنها را نجات داد. این موارد در حافظه تاریخی مردم گرجستان ثبت شده است. در حال حاضر هم ارتباطات اقتصادی بین این دو کشور برقرار است. اینقدر این روابط به سطح بالا رسید که بین دو کشور لغو روادید صورت گرفت. بین شهرهای مختلف دو کشور قرارداد خواهر خواندگی برقرار است. در دانشگاه گیلان اتاق گرجی شناسی داریم. در صداوسیما رادیوی گرجی داشتیم. تعداد زیادی از گرجستانی ها در فریدون شهر اصفهان زندگی می کنند و جالب است که از سال‌ها پیش زبان خود را هنوز حفظ کرده‌اند. زبان این افراد زبان گرجی قدیم است و اگر به کشور خود بازگردند از نوع حرف زدنشان مشخص می‌شود که مدت‌ها در کشور خود نبوده اند.

از زبان مردم این کشور گفتید، آیا شما به زبان گرجی مسلط هستید؟ می‌خواهم بدانم آیا تسلط به زبان کشوری که به عنوان رایزن فرهنگی به آن می‌روید جزو قوانین است؟

زبانی که برای اعزام سفرا یا رایزنان فرهنگی مورد نیاز است، زبان انگلیسی است. اگر کسی زبان محلی کشور مورد نظر را هم بداند مزیت محسوب می‌شود. ما کمتر کسی را داریم که به زبان محلی کشور مسلط باشد. در زمان حضورم در این کشور تا حدود بیست درصد به زبان این کشور مسلط شدم. بعد از اصلاحات آموزشی در این کشور زبانشان از روسی به انگلیسی تغییر پیدا کرد. در واقع نسل جدید این کشور انگلیسی می‌دانند و روسی نمی‌دانند و نسل قدیم همه زبان روسی و گرجی می‌‎دانند.

حساسیتی روی تغییر زبان نداشتند؟

گرجستانی‌ها روی زبان تعصب ویژه‌ای دارند، همانطورکه می‌دانید یکی از شاخصه‌های اصلی فرهنگی زبان، دین و رسم الخط است. اینها در حقیقت این چند شاخصه را از قدیم تا به امروز حفظ کرده اند. زبان گرجی، در زمانی که جزو اتحاد جماهیرشوروی بودند با وجود اینکه باید به زبان رسمی یعنی روسی سخن می گفتند زبان خود را حفظ کردند. مردم برای این موضوع تظاهرات می‌کنند و اجازه نمی‌دهند مجلس این قانون را تصویب کند که زبان آنها به زبان روسی تغییر پیدا کند. این روز را در تاریخ به نام « روز زبان مادری» نامیده اند. هر سال در این روز برنامه های ویژه‌ای دارند.

گرجستان جمعیتی کمی هم دارد، ‌با این حال زبان مادری خود را حفظ کرده‌اند؟

بله. در حال حاضر زیر 5 میلیون نفر جمعیت دارد. از این تعداد 3 میلیون نفر شاید به زبان گرجی مسلط هستند. به هر حال از نظر تعصب، تعصب خاصی به زبان دارند و آن را به هر شکل بوده حفظ کرده‌اند.

ظاهرا انجمن دوستی ایران و گرجستان پیش از این هم وجود داشته است، روال کار انجمن‌ها با یکدیگر فرق دارد یا اینکه رسمی نیستند؟

وقتی انجمن دوستی شکل می‌گیرد یک بخشی از آن هست که بین پارلمان‌های کشورها شکل می‌گیرد، در حال حاضر ما انجمن پارلمانی بین دو کشور را داریم. اما این شکل از انجمن‌های دوستی که مصطلح و رایج است و در حقیقت بین کشورها به صورت رسمی شکل می‌گیرد نخستین بار است که تشکیل می‌شود. در حال حاضر اساسنامه آن به تصویب رسیده است. این روزها مشغول کارهای ثبتش هستیم. امیدواریم اقدام مشابه در گرجستان هم شکل بگیرد، چون روابط فرهنگی دوسویه است و در این صورت است که موثر خواهد بود. جا دارد یادی بکنیم از «دکتر جمشید گیوناشویلی» اولین سفیر کشور گرجستان در ایران که او انجمنی در این زمینه داشت که البته انجمنی انفرادی بود که بعد از درگذشت او رو به فراموشی رفت.

تصور می‌کنید علاقه و اشتیاق به دانستن درباره ایران در میان گرجستانی‌ها وجود دارد؟

بله. مشتاقان زیادی در این زمینه وجود دارند، همین حالا کرسی‌های ایرانشناسی در دانشگاه‌های تفلیس و شهرهای دیگر وجود دارند. بیش از 10 اتاق ایران در این کشور داریم که در حوزه کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز رتبه اول را در این زمینه دارند. ایران شناسی در گرجستان جایگاه ویژه ای دارد و این به دلیل تلاش های ادیبان گرجستانی است؛ شاهنامه فردوسی در این کشور ترجمه های گوناگونی دارد. گرجستانی ها به ادبیات ایران بسیار علاقمند هستند و این علاقه به قدری است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران چهار جایزه جهانی کتاب سال به پژوهشگران گرجی اهدا شده است.

بعد از فوت امام خمینی(ره) اولین کسانی که اشعار ایشان را ترجمه کردند گرجستانی ها بودند و به قدری استادانه ترجمه می کردند که گاهی به نظر می رسید اصل شعرها به گرجی بوده است.در حوزه ادبیات ما ادبیات کلاسیک و امروزی ما واقعا کار کرده اند. در نمایشگاه های کتاب ما حضور پررنگی دارند. ایران شناسان بسیاری در گرجستان از نسل قدیم و جدید داریم.شاید انقدری که ایرانشناس در گرجستان داریم گرجی شناس در ایران نداریم و این همیشه مورد انتظار طرف گرجی است. ایران شناسی در گذشته شاخه های مختلفی در گرجستان داشته و به نوعی همه حوزه های علوم انسانی ایران در این کشور مورد بررسی قرار گرفته است.

ارسال خبر به ديگران

نام شما:
ايميل شما:
ايميل گيرنده:
توضيح:
کلیدواژه ها : احسان خزاعی     |     ادبیات فارسی     |     امام خمینی (ره )     |    
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
مشاهده نظرات
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
logo-samandehi