کد خبر : ۴۷۹۸۶۳ گروه : کشورها تاریخ انتشار :جمعه ۲۶ خرداد ۱۳۹۶
انتشار اسناد دخالت آمریکا در کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲ در ایران

مقیم/ اداره آرشیو وزارت خارجه آمریکا پس از سالها انتظار بالاخره اسناد محرمانه دخالت آمریکا را در کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ در ایران منتشر کرد.

به گزارش مقیم به نقل از ایرنا، بر اساس آنچه در تارنمای اداره اسناد امنیت ملی وابسته به دانشگاه جرج واشنگتن آمریکا نوشته شده است، فایلی که دیروز /پنجشنبه/ یعنی 15 ژوئن منتشر شده حاوی اسنادی است که دربرگیرنده مدارک مربوط به طراحی و اجرای این عملیات سری می باشد.
به نوشته این تارنما، پس از آنکه یک مجموعه اسناد که پیشتر منتشر شده و تمام اشاره ها به نقش سازمان های جاسوسی آمریکا و انگلیس در سرنگونی نخست وزیر آن زمان ایران یعنی محمد مصدق را حذف کرده بود باعث چندین دهه بحث و جدل داخلی و رسوایی های عمومی شد انتشار این اسناد در زمان حاضر انجام گرفت. 
این اسناد بخشی از مجموعه انتشارات روابط خارجی ایالات متحده آمریکاست که توسط وزارت خارجه این کشور انتشار می یابد.
هر چند در همان سالهای اولیه پس از کودتا یعنی در سال 1933 در نشریه 'ساتردی ایونینگ پست' گزارش جزییات این عملیات منتشر شده بود اما به طول چندین دهه نه دولت آمریکا و نه دولت انگلیس به نقش خود در سرنگونی مصدق اعتراف نمی کردند. از همان زمان به بعد افسران کار کشته سیا و ام ای-6 که در این کودتا شرکت داشتند خاطرات خود را در باره جزییات فعالیت هایشان منتشر کرده اند. 
در سال 2000 نیز نیویورک تایمز یک تاریخچه طبقه بندی شده داخلی از این عملیات را منتشر کرد.
در سال 1989 نیز وزارت خارجه آمریکا آنچه را که اسناد رسمی دوران کودتا بود منتشر کرد اما در آن حتی یک اشاره به اعمال آمریکا و انگلیس در رابطه با این واقعه موجود نبود. حذف این موارد منجر به استعفای مشاور ارشد این مجموعه انتشارات شده و باعث شد کنگره آمریکا قوانینی تصویب کند که در آن خواستار 'انجام یک سری تحقیقات کامل، دقیق و قابل اعتماد' درباره سیاست خارجی این کشور شده بود.
پس از پایان جنگ سرد، سازمان امنیت ملی آمریکا (سیا) خود را متعهد به بازکردن پرونده هایش درباره ایران و دیگر عملیات سری خود کرد و وزارت خارجه نیز قول داد که یک جلد از انتشاراتش را درباره عملیات پیشین به این موضوع اختصاص دهد.
اما اینکه سیا به بخشی از وعده خود عمل کند تا سال 2011 طول کشید. 
توجیهات دو دولت آمریکا و انگلیس درباره خودداری از اشاره به نقش خود در کودتای 28 مرداد این بود که می خواستند از روش ها و منابع اطلاعاتی و جاسوسی خود محافظت کنند. به تازگی نیز دلیل خودداری آنها از این کار ممانعت از تحریک عوامل افراطی در ایران بود که به ادعای آنان ممکن بود به دنبال توقف توافق نامه هسته ای که بین تهران و شش کشور جهان به علاوه آمریکا باشند، ذکر شد.
در مقدمه این جلد از انتشارات وزارت خارجه که اسناد کودتای 28 مرداد را در بر می گیرد، آمده است: این اسناد بر استفاده از عملیات سری توسط دولت های ترومن و آیزنهاور و سیاست های آن ها درباره ایران تمرکز دارند که در نهایت به سرنگونی دولت محمد مصدق شد. علاوه بر آن، این اسناد دخالت سازمان های جاسوسی و اطلاعاتی آمریکا در ایجاد چینین سیاست ها را نشان می دهد.
این مجموعه همچنین دربرگیرنده صدها سند درباره مکاتبات میان سفارت آمریکا در تهران، وزارت خارجه آمریکا و سازمان سیا است.
این اسناد در قالب 4 محور کلی «تلاش‌های ایالات‌ متحده برای فهمیدن مصدق از فوریه 1951 تا فوریه 195»، «بحران سیاسی جولای 1952 ایران و تبعاتش»، «برنامه‌ریزی و اجرای عملیات آژاکس در اوت 1953» و «روزهای پس از عملیات آژاکس از سپتامبر 1953 تا دسامبر 1954» منتشر شده است.
در یکی از اسناد منتشر شده به تاریخ نوزدهم اوت 1953، درخواست کمک 5 میلیون دلاری آمریکا به دولت زاهدی از سوی رابط سازمان سیا وجود دارد که نشان می دهد آمریکا علاوه بر نقش مستشاری در انجام کودتا، نقش مستقیمی نیز در پشتیبانی مالی کودتاچیان علیه دولت مصدق داشته است. 
مالکوم بایرن رییس آرشیو امنیت ملی در پروژه روابط ایران و آمریکا در باره انتشار این اسناد پس از یک دوره طولانی گفت: این مجموعه منبعی مهم برای کسانی می تواند باشد که علاقه مند به روابط پر تنش بین دو کشور می باشند. اما این واقعیت که خارج شدن آنها از طبقه بندی اسناد محرمانه و انتشار آنها بیش از شش دهه طول کشیده است، باعث ناراحتی اذهان آنها خواهد شد.

ارسال خبر به ديگران

نام شما:
ايميل شما:
ايميل گيرنده:
توضيح:
کلیدواژه ها : مصدق     |     کودتای ۲۸ مرداد     |     آمریکا     |    
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
مشاهده نظرات
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
کليه مطالب اين سايت متعلق به پایگاه خبـری تحلیـلی
ایرانیان خارج از کشور می باشد و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
logo-samandehi