کد خبر : ۴۷۶۷۶۹ گروه : استان ها تاریخ انتشار :چهارشنبه ۱۶ فروردین ۱۳۹۶
تنها یک سوم تعهدات به ستاد احیای دریاچه ارومیه پرداخت شد

مقیم/ مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: از مجموع تعهدات ۱۸۰۰ میلیارد تومانی برای ستاد احیای دریاچه ارومیه، تنها ۶۷۵ میلیارد تومان پرداخت شد.

به گزارش مقیم به نقل از مهر، مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه در نشستی با موضوع  بررسی آخرین وضعیت دریاچه ارومیه و برنامه‌های سال جاری  ستاد اعلام کرد: از مجموع تعهدات ۱۸۰۰ میلیارد تومانی صندوق توسعه ملی و ماده ۱۰ و ۱۲ برای ستاد احیای دریاچه ارومیه تنها ۶۷۵ میلیارد تومان پرداخت شد. به این ترتیب وضعیت بودجه احیای دریاچه ارومیه وضعیت خوشایندی نداشت و این دیرکرد بودجه بسیاری از فعالیت‌های ستاد را به تعویق انداخت.

مسعود تجریشی با بیان این که منابع مالی احیای دریاچه ارومیه سه ردیف بودجه‌ای دارد در تشریح این منابع گفت: یک منبع مالی فعالیت برای احیای دریاچه ارومیه اعتبارات دستگاه‌های اجرایی است. منبع دوم صندوق توسعه ملی است و منبع دیگر هم ماده ۱۰ و ۱۲ است که بخش عمده منابع مالی فعالیت‌های ستاد احیا را تشکیل می‌دهد.

وی تصریح کرد: در سال ۱۳۹۵ یک هزار و صد و بیست میالیارد تومان سهم از ماده ۱۰ و ۱۲ داشتیم اما از این میان تنها سیصد میلیارد تومان دریافت کردیم. در سال ۱۳۹۴ از ماده ۱۰ و ۱۲ نهصد و بیست میلیارد تومان تقاضا داشتیم که ۲۹۰ میلیارد تومان به ستاد احیا تخصیص پیدا کرد و در سال ۹۳ نیز ۷۲۵ میلیارد تومان تقاضا کرده بودیم که از این مبلغ یکصد و هشتاد و چهار میلیارد تومان به ستاد اختصاص یافت.

مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه ادامه داد: طی سال گذشته از محل صندوق توسعه ملی  ۳۷۵ میلیارد تومان دریافت کردیم، در سال ۱۳۹۴ این عدد ۴۰۳ میلیارد تومان بود و سال ۹۳ هم ۱۶۰ میلیاردتومان دریافتی داشتیم. برای پروژه‌های آبیاری تحت فشار نیز در سال ۹۳، ۱۶۰ میلیارد تومان، در سال ۹۴، ۴۰۳ میلیارد تومان و در سال ۹۵، ۴۱۲ میلیارد تومان از صندوف توسعه ملی پرداخت شد یعنی دستگاه‌ها می‌توانستند با توجه به اعتبارات صندوق ملی به تعهدات خود در قبال ستاد احیای دریاچه ارومیه عمل کنند.

تجریشی درباره اعتبارات سالیانه دستگاه‌های اجرایی در حوزه دریاچه ارومیه نیز گفت: وزارتخانههای نیرو و جهاد کشاورزی در سال ۹۳، ۱۱۲ میلیارد تومان اعتبارات دریافتی در حوزه دریاچه ارومیه داشتند. همچنین در سال ۹۴، ۶۴ میلیارد تومان دریافت کردند اما تا روزهای پایانی اسفندماه سال گذشته به این دستگاه‌ها پولی پرداخت نشد و دریافتی بودجه در این حوزه صفر بود.

وی همچنین از برگزاری گردهمایی بزرگ کارشناسان بین‌المللی برای نجات دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: بیش از ١٥٠ کارشناس داخلی و خارجی ٦ و ٧ اردیبهشت ماه برای نجات دریاجه ارومیه گردهم جمع می شوند تا نقشه چهارسال آینده ترسیم شود. در این گردهمایی کارشناسانی ازفائو، دانشگاه هلند، مجموعه بین المللی یاسا و برخی دانشگاه های داخلی که در دانشگاه ارومیه برگزار می شود، حضور خواهند داشت.

مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه تصریح کرد: تعیین میزان آب موجود در منطقه، میزان مصرف آب و پنانسیل صرفه جویی در این بخش اولین محور این نقشه است. همچنین باید مشخص شود مثلا اجرای طرحی مانند آبخیزداری چه میزان آب تولید می کند که با در نظر گرفتن دام، کشت دیم و کشت آبی تعیین می شود و این محور دوم است. نوسانات اقلیمی موضوع دیگری است که در این نقشه مطرح می شود، مطالعات نشان می دهد در ١٠٠ سال آینده بارش کاهش می یابد بنابراین ورودی آب به دریاچه کاهش خواهد یافت یعنی حدود ٤٠ درصد ورودی کاهش می یابد که در این روند باید مشخص کنیم با این نوسانات چگونه می توانیم دریاچه را حفظ کنیم.

مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه متهم اصلی خشکی دریاچه ارومیه را کشاورزی منطقه دانست و گفت: دسترسی ارزان و عدم مدیریت صحیح آب در حوضه آبریز دریاچه ارومیه حاکم است. اگر بین کشاورزی و محیط زیست توازن منطقی برقرار کنیم می‌توانیم حفظ دریاچه ارومیه را در کنار توسعه کشاورزی و رشد اقتصاد قوی در منطقه داشته باشیم.

تجریشی تصریح کرد: طی سه دهه اخیر ارزش افزوده‌ای که بر روی آب و از طریق اقتصاد کشاورزی در این منطقه ایجاد کرده‌ایم، ارزش افزوده مثبتی نبوده است. برای استفاده هر متر مکعب آب کمتر از ۲۰ سنت (۷۶۰۰ ریال) ارزش اقتصادی تولید کرده‌ایم و آمارهای اقتصادی نشان می‌دهد بین سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ درآمد کشاورزی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه روند نزولی داشته است. این در حالیست که سطح کشت زیرآبی در این منطقه گسترش یافته است. دسترسی راحت به منابع آب از سوی کشاورزان باعث شده که آنها توسعه کشاورزی و استفاده بیشتر از آب داشته باشند، اما با این وجود افزایش درآمد نداشته‌اند. در حقیقت برای آبی که مصرف شده کارایی ایجاد نشده است.

به گفته وی درآمد کشاورزان آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی طی سال‌های ۸۸ تا ۹۲ از میانگین درآمد کشور پایین‌تر آمده است. سیاست‌های اقتصادی در سال‌های اخیر بر مصرف آب بیشتر و توسعه کشاورزی تاکید داشته است اما این توسعه کشاورزی منجر به افزایش درآمد کشاورزان منطقه نشده است.

تجریشی با اعلام این که در سال‌های اخیر در این منطقه توسعه گسترده باغات سیب صورت گرفته گفت: از آنجاکه برای گسترش باغ سیب زنجیره ارزش در این منطقه وجود ندارد، برای همین در آذربایجان غربی مشاهده می‌کنیم که محصوبلات سیب به صورت فله‌ای از بین می‌رود. این به این معناست که آب مصرف شده و کشاورز زحمت کشیده ولی چون زنجیره ارزش در این منطقه وجود ندارد، باعث شده رشد اقتصادی برای منطقه به دنبال نیاورد.

مدیر دفتربرنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه ادامه داد: ۷۵ درصد ارزش کشاورزی حوضه آبریز در منطقه آذربایجان زیر ۵ هکتار است، ۷۵ درصد مردم منطقه کمتر از ۵ هکتار اراضی زیر کشت دارند که سهم کشاورزی در این منطقه در زمینه اشتغال ۳۰ درصد است این در حالی است که ۹۰ درصد آب را مصرف می کند و فقط ۱۵ درصد به اقتصاد منطقه کمک می کند، بیش از ۸۵ درصد ثروت در منطقه از طریق صنعت و خدمات تولید می شود.

دریاچه هیچ وقت سهم آب خودش را نگرفته است

مدیردفتربرنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: سهم آبی دریاچه دو هزار و ۶۵۷ میلیون مترمکعب در نظر گرفته شده است که باید سالانه تامین شود؛ اما وزارت نیرو هنوز راه های تخصیص آنرا در سال ۹۵- ۹۶ مشخص نکرده است، یعنی اینکه زمان کم آبی و یا پرآبی این میزان آب از چه سد و یا رودخانه ای تامین شود.

تجریشی با اشاره به اینکه از سال آبی جاری سه مرحله رها سازی آب از سد بوکان به سمت دریاچه ارومیه انجام شده است، افزود: چون وزارت نیرو نگران تامین آب پشت سد بود آخرین رها سازی را ۹ فروردین ماه قطع کرد، اما تا ۱۴ فروردین از سدهای بوکان، زولا، مهاباد، شهرچای و قلعه چای حدود ۳۱۹ میلیون متر مکعب آب رها شده است.

به گفته وی در سال گذشته به طور کلی ۵۰ درصد ازسدها و ۵۰ درصد رودخانه ها با انجام لایروبی ۱.۴ دهم میلیارد متر مکعب آب به دریاچه رها سازی شده است.

تجریشی تاکید کرد:وزارت نیرو باید نحوه تخصیص آب به دریاچه را مشخص کند، دریاچه سهمی دارد اما هیچ وقت سهم خودش را نگرفته است چون اگر دریافت می کرد قطعا وضعیت آن بهتر ازاکنون بود.

وی گفت: با توافقی که با وزارت نیرو داریم قرار شد تخصیص ها به صورت ۵۰ - ۵۰ میان مصرف کننده و دریاچه تخصیص داده شود؛ قرار بود از سد بوکان ۳۷۰ میلیون متر مکعب آب رها سازی شود که ۳۱۹ میلیون متر مکعب رها سازی شد که این نشان می دهد وزارت نیرو معتقد است وضعیت آبی مناسب نیست که ستاد احیای دریاچه ارومیه به این روند اعتراض کرد و قرار شد اگر سهمی کم شود از مصرف کننده نیز کاسته شود و فقط از حقابه دریاچه کم نشود.

تجریشی گفت: چندی پیش جایکا مطالعات بیلان آب را انجام داده بود اما مورد قبول ستاد احیای دریاچه ارومیه قرار نگرفت از این رو قرار شد مطالعه دیگری با همکاری دانشگاه تبریز و ارومیه انجام شود تا با شبیه سازی بتوان بیلان آبی را مشخص کرد.
وی افزود: همچنین توافقی میان دولت ایران و استرالیا صورت گرفت که قرار شد یک مرکز تحقیقات مشترک در حوزه آب با تمرکز دریاچه ارومیه در کشور ایجاد شود که افرادی از مجموعه اتاق بازرگانی، برخی دانشگاه ها ، مدیریت منابع آب وزارت نیرو در حال کار بر روی این مقوله هستند.
مدیر دفتربرنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: ۳۱ فروردین ماه کنگره ملی عمران در دانشگاه شریف برگزار می شود که قرار است کارشناسانی از دانشگاه ملبورن در آن حضور و به ارائه تجربه ۲۰ ساله خود در زمینه حقوق ، بازار و تخصیص آب بپردازند.
وی افزود: در ملبورن دریاچه مولی دارلینگ وضعیتی مشابه دریاچه ارومیه داشت که در آنجا با ۲۰ سال با ۳۰ میلیارد دلار اعتبار موفق به نجات آن شدند، در این روند بازار فروش آب در منطقه ایجاد کردند که قرار است این تجربه در این کنگره ارائه شود.

وضعیت کنونی دریاچه ارومیه/بارش‌ها باز هم کمتر می‌شود

تجریشی درباره وضعیت کنونی دریاچه ارومیه گفت: طی ۲۰ سال گذشته سالانه حدود ۴۰ سانتی متر از آب دریاچه را از دست دادیم اما اکنون به شرایط تثبیت رسیده و از نظر میزان سطح به دو هزار و ۳۰۰ کیلومتر رسیده است و دو میلیارد متر مکعب آب در دریاچه وجود دارد در حالی که در این سطح در سال ۹۳ حدود ۷۰۰ کیلومتر بود.

وی افزود: سطح تراز دریاچه در ۱۴ فروردین ماه امسال نسبت به سال گذشته یک سانت کاهش داشته است، نسبت به سال ۹۴ حدود ۷ سانت و سال ۹۳ حدود ۹ سانت بیشتر شده است.
وی اظهار کرد: چون اجرای بسیاری از پروژه ها متوقف شد بنابراین پیش بینی ما در افق سال آبی ۹۵ -۹۶ این است که سطح دریاچه به کمتر از هزار و ۵۰۰ کیلومتر برسد چون هوا هم گرم می شود و در این وضعیت تبخیر نیز افزایش می یابد ، سالانه یک متر و ۳۰ سانتی متر تبخیر داریم و عمق ۶۰ درصد سطح دریاچه کمتر از ۶۰ سانتی متر است از این رو تبخیر با سرعت بیشتری صورت می گیرد.

مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: با این حساب از نظر ارتفاع آب ۸۶ سانتی متر از برنامه ۱۰ ساله احیای دریاچه عقب هستیم.

وی افزود: بر این اساس پروژه ها را اولویت بندی کردیم و برای هر کدام مشاور تعیین شده است ، کانون های گرد و غبار را شناسایی و تلاش می کنیم اعتبارات این بخش و هرچه به سلامت مردم مربوط می شود به صورت ۱۰۰ درصد تامین شود.
تجریشی به وضعیت بارندگی امسال در منطقه اشاره کرد و گفت: بررسی ها نشان می دهد بارش در منطقه خزر و ارومیه نسبت به سال گذشته ۳۷ درصد و در میانگین طولانی مدت ۱۷ درصد کاهش داشته است.

وی افزود: بارش ها در زمستان نرمال بود و در بهار نیز نرمال خواهد بود اما چون در پاییز بارندگی ها ضعیف بود از این رو تاثیر خود را گذاشته است، اما مساله این است که نمی توان احیا را به بارش ها ربط داد چون دریاچه به علت کاهش بارش خشک نشده بلکه به عملکرد انسان ها در زمینه مدیریت منابع آبی برمی گردد بنابراین نیازمند برنامه ریزی اصولی و علمی است.

تجریشی تاکید کرد: باید قبول کنیم که در یک منطقه خشک و نیمه خشک قرار گرفته ایم و نباید از طبیعت بیش از ظرفیت آن بهره برداری کنیم ، مقاله ای در نیچر چاپ شده که ایران یکی از چهار کشور اول دنیا در برداشت آبهای زیر زمینی است، یعنی هشت درصد کل آبهای زیرزمینی دنیا در ایران برداشت می شود، این نشاندهنده این است که به رغم تمام خطراتی که به آن اشاره می شود مقوله آب هنوز در کشور جدی گرفته نشد است.

مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: دریاچه ارومیه یک آیینه تمام نمای وضعیت آب در کشور است، میزان بارندگی در این منطقه ۳۰۰ میلیمتر مکعب است که استفاده بیش از توان از منابع آبی آن عامل اصلی خشک شدن دریاچه است، نوسانات اقلیمی نیز حاکی از آن است که بارش ها و روان آبها کاهش یافته است و دما نیز در حال افزایش است.

ارسال خبر به ديگران

نام شما:
ايميل شما:
ايميل گيرنده:
توضيح:
کلیدواژه ها : سطح آب دریاچه ارومیه     |     احیای دریاچه ارومیه     |     ارومیه     |    
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
مشاهده نظرات
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
کليه مطالب اين سايت متعلق به پایگاه خبـری تحلیـلی
ایرانیان خارج از کشور می باشد و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
logo-samandehi